Mantolama

Polistren sert köpük, yapay organik bir ısı yalıtım malzemesi olup, ilk kez 1952 yılında Alman BASF firması tarafından üretilmiş ve ‘Styropor’ adı altında dünyaya yayılmıştır. Zamanla Shell, Höchst, CdF Chemie gibi diğer firmalar tarafından da üretilerek değişik marka adları almasına karşılık Türkiye’deki adı Styropor olarak kalmıştır.

Diğer ülkelerde başlangıcından itibaren inşaatlarda da kullanılan bu malzeme, Türkiye’de ancak 1986’dan sonra inşaatlara girebilmiştir. Bugün diğer ülkelerde olsun, Türkiye’de olsun inşaatlarda en çok kullanılan yalıtım malzemelerinin öncülerindendir. Bunun nedeni, her türlü ısı yalıtım malzemesinin en ucuzu oluşu ve sahip olduğu teknik özelliklerdir..

EPS (Expandable Polistren) mamülleri beyaz renkte olup beyaz renkli levhalar halindedir. Levha boyutları 500×1000 olabileceği gibi daha büyük ölçülerde de üretilmektedirler. günümüzde piyasada çeşitli tür Styropor grupları mevcuttur. Her bir grupta bulunan tipler tane büyüklüğü, işlenme özellikleri ve kullanım amaçlarına göre değişiklik gösterir. Bunlar;
- Styropor P : Standart köpük maddesi için,
- Styropor F : Zor alev alan köpük maddesi için,
- Styropor H : Doymuş karbonhidratlara dayanıklı köpük maddesi için,
- Styropor G : Renkli köpük maddesi elde etmek için,

Eps mantolama avantajları:

- Yüksek ısı yalıtımı / mantolama sağlar. (klab=0,030, khesap=0,058 W /mK)
- En ekonomik yalıtım malzemesidir.
- Üstün teknik özelliklere sahiptir.
- Basınca çok dayanıklıdır. Yoğunluk arttıkça basınç dayanımı artar.
- Kapalı gözenekli olduğu için pratik olarak ıslanmaz, yalıtımı sürekli yapar.Kapiler ve higroskopik değildir.
- Kalınlığı zamanla incelmez, sabit kalır.
- Çevre dostu mantolama malzemeleridir. İçinde ozon tabakasına zarar verici CFC (kloroflorokarbon) yoktur. Geri dönüşümlü (Recycle) bir malzeme olup, üretim sonrası çevreyi kirletecek atık çıkarmaz.
- Sonsuz ömürlüdür. Bina durdukça yalıtım görevine devam eder.
- Çok hafiftir, kolay taşınır, kolay uygulanır.
- Buhar geçirimsizliği yüksektir. Yoğunluk arttıkça buhar geçirimsizliği de artar.

EPS’nin kullanım yerleri,

Soğuk hava depoları, Ticari buzdolapları, Soğutma sistemli araçlar, Dilatasyon fugaları, Prefabrik beton elemanlar, Teras çatılar, İki duvar arası, Dış duvarın içten yalıtımı, Dıştan duvarların yalıtımı

Polistren sert köpügün banttan çekilerek üretilen tipine xps denir. Bu malzemelerin hücre yapıları ve dağılımı homojendir. Isı iletkenlik katsayıları EPS’lere göre daha düşüktür. Levhaların kapalı hücre yapılarının şekilleri itibariyle su alma durumları daha da azdır. Yoğunlukları 25-45 kg/m3 arasında değişmektedir. En önemli özelliklerinden biri basınca karşı olan mukavemetinin fazla olmasıdır. Ayrıca su buharı direnç faktörleri de yüksektir. Isı iletkenlikleri bakımından; 33 kg/m3 yogunlugundaki XPS için hesap= 0,026 W/mK alınmalıdır.

Xps çok sıkı kapalı gözenekli bir yapıya sahip olduğundan su alma durumu oldukça düşüktür. Tüm yoğunluklar için su alma yüzdesi hacminin % 1’i kadardır. Bu nedenle teras çatı sistemleri için iyi bir yalıtım malzemesidir. Malzeme higroskopik veya kapiler değildir. XPS’ler plastik esaslı olduğu için birçok kimyasal maddeye karşı duyarlıdır. Özellikle tiner gibi çözücü maddelerle ve bazı yapıştırıcılarla birlikte kullanılmamalıdır.

XPS in içinde alevlenmeyi önleyici madde vardır. Bu nedenle zor yanıcı sınıfında yer almaktadır. Nakliye, depolama ve kullanım safhalarında malzemenin yanmaz olduğu sanılıp, ateşe ve aleve karşı tedbirsiz davranılmaktadır. Uzun süreli açık olarak depolamadan kaçınılmalıdır ve güneşin direkt ultraviyole ışınlarının malzeme yüzeylerini tahrip edebileceği unutulmamalıdır. 75-80 0C’ye kadar rahatlıkla kullanılabilir. 

Su buharı difüzyon direnç katsayısı yoğunluğa göre değişmektedir. En düşük yoğunluk 25 kg/m3 için μ=80-150; en yüksek yoğunluk 45 kg/m3 için μ=150-220 arasında olmaktadır. Cephe kaplaması olarak, giydirme cephe de kullanılabilir. Duvarların içten ve dıştan yalıtımı ile toprak altı dış duvar yalıtımlarında kullanılabilir. Polimer esaslı ince sıva ile kullanılır. Su ve rutubetten direk olarak etkilenmez. Hatta dış duvardaki rutubeti içeri taşımayarak duvar iç yüzeyinin kurumasını sağlar. İçten yapılan yalıtımlarda malzeme üzerine alçı sıva veya alçı pano kullanılabilir. Teras çatı ve normal döşeme yalıtımında kullanılabilir. 

Bina cephesinde xps mantolama kullanımında; hava akımı, ısı yalıtım malzemesinin yüzeyini yalıyorsa, yangın güvenliği açısından kullanılması uygun değildir. Bu durumda yanmaz ısı yalıtım malzemelerini kullanmak daha uygundur. Geleneksel sıva ile aderansı zayıftır. Ses yalıtımı sağlamayacağı için ve yanıcı olduğu için bu gibi durumlarda önlem alınmadan kullanılmamalıdır.

Isıl iletkenlik (): Isı iletkenliği açısından XPS biraz daha avantajlıdır. Ancak EPS kalınlığı %15-20 artırılırsa (5-10 mm) aynı ısı yalıtımı sağlanır. Yalıtım malzemelerinin ısı hesaplarında hesap değeri esas alınır. Basınç dayanımı (): Her iki malzemenin de basınç dayanımı çok yüksektir.XPS in basınç dayanımı daha fazla olmakla birlikte EPS de normal inşaatta karşılaşılabilecek yüklerden (500 kg/m2) çok daha fazlasını karşılayabilecek
kapasitededir.